Vernauwing van de carotis (halsslagader)
De halsslagaders spelen een belangrijke rol in het transport van zuurstofrijk bloed naar de hersenen. Net zoals andere slagaders in het lichaam, kunnen halsslagaders verstoppen of vernauwen. Dat gebeurt meestal door aderverkalking, waarbij vet, cholesterol en kalk zich ophopen aan de vaatwand.
Je hebt maar 2 carotissen, één rechts en één links. Het zijn dus levensbelangrijke slagaders. Wanneer de halsslagaders vernauwd raken, stroomt er minder bloed naar een deel van de hersenen. Vaak merk je daar zelf niets van, maar zo’n vernauwing kan ernstige gevolgen hebben. Tijdige opsporing en behandeling zijn daarom erg belangrijk.
Wat zijn de symptomen van een vernauwde halsslagader?
Een vernauwde of verstopte halsslagader veroorzaakt meestal geen pijn of opvallende klachten. Vaak wordt de aandoening toevallig ontdekt bij een onderzoek, bijvoorbeeld via een duplexscan. Soms treden er pas symptomen op wanneer de doorbloeding plots vermindert of stopt, zoals bij een beroerte of een tijdelijke hersenischemie (TIA - transiënte ischemische aanval of ook wel een "mini-beroerte" genoemd). Typische signalen zijn:
Verlamming of krachtsverlies aan één kant van het lichaam
Spraak- of slikproblemen
Een scheve mond
Plots wazig zien of blindheid aan één oog
Soms verdwijnen deze klachten na korte tijd, maar ze kunnen ook blijvend zijn.
Wat zijn mogelijke oorzaken & complicaties van een vernauwde halsslagader?
De meest voorkomende oorzaak van een vernauwde halsslagader is aderverkalking. Daarbij hopen vet en kalk zich op in de vaatwand en ontstaat een vernauwing of verstopping.
Iedereen krijgt in zekere mate aderverkalking met de jaren, maar sommige mensen zijn gevoeliger door risicofactoren zoals:
Roken
Hoge bloeddruk
Diabetes
Te veel cholesterol
Overgewicht of weinig beweging
Genetische aanleg
De ernst van de vernauwing kan sterk variëren: van lichte afzetting zonder klachten tot een bijna volledige afsluiting van de slagader.
Is een vernauwde halsslagader gevaarlijk?
Een vernauwde halsslagader is een ernstig probleem omdat het de bloedtoevoer naar de hersenen kan belemmeren. De hersenen kunnen maar enkele minuten zonder zuurstof. Een plotse afsluiting kan een beroerte veroorzaken, met mogelijke gevolgen zoals verlamming, spraakproblemen of gezichtsverlies. Omdat de aandoening meestal geen pijn veroorzaakt, wordt ze vaak pas ontdekt bij onderzoek of na een eerste aanval. Een tijdige behandeling is dus essentieel om een beroerte te voorkomen.
Wat is de beste behandeling tegen een vernauwde halsslagader?
De meest gebruikte behandeling is een carotisendarterectomie, een operatie waarbij de chirurg de halsslagader openmaakt en het kalkafzettingsmateriaal verwijdert. Daarna wordt de slagader zorgvuldig hersteld, zodat het bloed weer vrij kan doorstromen naar de hersenen.
Endarterectomie (carotisoperatie)
Een carotisoperatie of endarterectomie is een ingreep waarbij een vernauwde halsslagader wordt vrijgemaakt om de bloedtoevoer naar de hersenen te verbeteren.