Aderverkalking in de benen (etalagebenen)
Aderverkalking zorgt voor vernauwingen, waardoor het bloed in de slagaders minder goed naar de spieren stroomt. Dat kan leiden tot pijn bij inspanning, wondjes die slecht genezen of in ernstige gevallen zelfs weefselverlies (= gangreen of afsterven van een lidmaat). Er bestaan meerdere behandelingsmogelijkheden om het bloed weer beter naar de benen te laten doorstromen.
De eerste stap in de behandeling van vaatziekte is altijd niet-chirurgisch. Het belang van rookstop, veel bewegen, medicatie nemen en algemeen gezond leven mag niet onderschat worden.
Wat zijn de symptomen van etalagebenen?
Veelvoorkomende klachten bij vernauwde bloedvaten zijn:
Pijn of krampen in de benen tijdens het lopen of andere sporten, waardoor je regelmatig moet stoppen (claudicatio of etalageziekte: patiënten blijven voor etalages staan om de pijn in de benen te laten wegtrekken)
Pijn na het sporten of in rust bij ernstige vernauwingen
Wond geneest niet, verkleuring van de huid of zelfs zwarte tenen in ernstige gevallen
De intensiteit en het verloop van de klachten kunnen per persoon verschillen.
Wat zijn mogelijke oorzaken & complicaties van etalagebenen?
Vernauwde slagaders in de benen ontstaan meestal door aderverkalking, een proces waarbij vet, cholesterol en ontstekingscellen de vaatwand aantasten. Iedereen krijgt hier vanaf een bepaalde leeftijd mee te maken, maar sommige mensen ontwikkelen het sneller.
Risicofactoren zijn:
Roken
Diabetes
Hoge bloeddruk
Te hoge cholesterol
Overgewicht en weinig beweging
Familiegeschiedenis van hart- en vaatziekten
Zijn etalagebenen gevaarlijk?
De ernst hangt af van hoe sterk de bloedstroom wordt belemmerd en welke delen van het been onvoldoende bloed krijgen.
Milde vormen: pijn bij inspanning, weinig effect op dagelijkse activiteiten
Ernstige vormen: pijn in rust, wondjes of zwarte tenen, mogelijk risico op amputatie
Een tijdige behandeling voorkomt verergering van klachten en beschermt het weefsel.
Wat is de beste behandeling tegen spataders?
De meeste vernauwingen worden opgelost via een ballondilatatie, waarbij de vernauwde slagader verwijd wordt met een klein ballonnetje. In sommige gevallen wordt daarbij ook een stent geplaatst: een klein metalen spiraaltje dat de slagader openhoudt.
Als de vernauwing niet met een ballonetje kan opgelost worden, bv. als de verstopping te hard is om door te prikken, wordt er een bypass of overbrugging gedaan. Daarbij wordt er een ‘leiding’ omheen de vernauwing gelegd, zodat het bloed weer kan doorstromen.
Ballondilatatie en (eventuele) stenting
Een ballondilatatie is een behandeling van vernauwde of verstopte slagaders in de benen. We gebruiken een klein ballonnetje om het verstopte bloedvat te verwijden, zodat het bloed weer vlot door het bloedvat kan stromen. De behandeling wordt soms gecombineerd met het plaatsen van een stent, een metalen buisje, om de vernauwing permanent open te houden.
Overbrugging of bypass
Een overbrugging of bypass is een chirurgische ingreep waarbij er een omweg voorzien wordt voor het bloed. Zo kan het bloed weer voorbij de verstopping stromen en krijgen spieren, organen en weefsels weer voldoende bloed.